อุโมงค์ปิยะมิตร

อุโมงค์ปิยะมิตร ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 2 บ้านปิยะมิตร 1 ตำบลตะเนาะแมเราะ อำเภอเบตง จังหวัดยะลา เข้าทางเดียวกับบ่อน้ำร้อนเบตงและน้ำตกอินทสร อยู่เลยบ่อน้ำร้อนอีก 3 กิโลเมตร เป็นอุโมงค์ที่ผู้ร่วมพัฒนาชาติไทย หรืออดีตกลุ่มโจรคอมมิวนิสต์มลายา (จคม.) สร้างขึ้นเป็นฐานของพรรคคอมมิวนิสต์มลายา เขต 2 เมื่อปี พ.ศ. 2519 ใช้หลบการโจมตีทางอากาศและสะสมเสบียง การสร้างใช้กำลังคน 40 - 50 คน ขุดเข้าไปในภูเขา และใช้เวลาเพียง 3 เดือน จึงแล้วเสร็จ อุโมงค์มีความกว้าง 50-60 ฟุต ยาวประมาณ 1 กิโลเมตร สามารถจุคนได้เกือบ 200 คน มีทางเข้าออกทั้งหมด 9 ทาง เชื่อมต่อถึงกันหมด ปัจจุบันเหลือ 6 ทาง ภายในมีสถานีวิทยุของ จคม. ห้องนอน ห้องเก็บเสบียง มีซอกมีมุมให้เลี้ยวลัดเลาะ ด้านบนเป็นป่ารกมีต้นไม้ใหญ่มากมายปกคลุม ยากแก่การค้นหาและถูกค้นพบโดยทหารฝ่ายรัฐบาล ในปัจจุบันได้เปิดเป็นแหล่งท่องเที่ยว เปิดบริการให้เข้าชมทุกวัน เวลา 8.00 - 16.30 น. การท่องเที่ยวอุโมงค์ใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมง มีการติดตั้งไฟฟ้าตลอดแนวอุโมงค์ อากาศภายในเย็นสบายไม่อึดอัด บริเวณทางเข้าสองข้างทางเต็มไปด้วยพรรณไม้นานาพันธุ์ และมีแอ่งน้ำที่ไหลมาจากภูเขา ด้านนอกอุโมงค์ซึ่งเคยเป็นลานฝึกทหารจัดให้มีนิทรรศการแสดงภาพและเรื่องราวประวัติศาสตร์ รวมถึงวิถีการดำเนินชีวิตในป่า นอกจากนี้ ยังมีเห็ดและยาสมุนไพรจากป่าจำหน่ายแก่นักท่องเที่ยว

พายเรือถ้ำเลเขากอบ

ถ้ำเลเขากอบ เป็นหนึ่งในความหลากหลายอันงดงามอัศจรรย์ของธรณีสัณฐานบนผืนดินไทย ตั้งอยู่ ต.เขากอบ อ.ห้วยยอด ห่างจากตัวเมืองตรัง 28 กิโลเมตร และห่างจากที่ว่าการอำเภอไปทางทิศตะวันตกประมาณ 6 กม. ห่างจากถนนเพชรเกษมประมาณ 700 ม. เป็นถ้ำขนาดใหญ่ ภายใต้ภูเขาหินปูน ภายในมีถ้ำแบ่งเป็นห้องๆ จำนวนมาก เช่น ถ้ำรากไทร, ถ้ำคนธรรพ์, ถ้ำเจ้าสาว เป็นต้น เส้นทางคดเคี้ยววกวน ระยะทางรวมประมาณ 4 กิโลเมตร พื้นที่ของถ้ำทั้งหมดประมาณ 200 ไร่ ซึ่งพื้นที่กว่าครึ่ง จะมีน้ำขังเกือบตลอดปี มีธารน้ำไหลผ่านและล้อมรอบ แต่เดิมมีโคลนตมจำนวนมาก ทำให้น้ำตื้นเขิน ต่อมาได้รับการปรับปรุงจากทางราชการทำการขุดลอกสายน้ำ และติดตั้งระบบไฟฟ้าภายในถ้ำ ทำให้สามารถล่องเรือไปตามสายน้ำชื่นชมหินงอกหินย้อยรูปร่างต่างๆ บนเพดานและพื้นถ้ำ ซึ่งเป็นความมหัศจรรย์ตามธรรมชาติ มีถ้ำลอด ที่จะต้องนอนราบไปกับเรือ เพื่อลอดถ้ำ เปรียบเสมือนได้ลอดท้องมังกร หินงอกหินย้อยเหล่านี้ยังคงมีการเติบโตไปเรื่อยๆ จึงถือว่าถ้ำเลนี้เป็นถ้ำเป็น ส่งผลให้อุณหภูมิภายในถ้ำค่อนข้างสูง ปัจจุบัน ถ้ำเล อยู่ในความดูแลของ อบต. เขากอบ การเที่ยวถ้ำแห่งนี้ต้องลงเรือไป ค่าเรือคนละ 30 บาท หรือเหมาลำละ 200 นั่งได้ 7 คนสามารถถ่ายภาพภายในถ้ำได้ตามอัธยาศัย

การเดินทาง
ตามเส้นทางสายตรัง-ห้วยยอด เลยตัวอำเภอห้วยยอด 5 กิโลเมตร แยกซ้ายเข้าถนน รพช.บ้านเขากอบ-เขาหัวแหวน อีกราว 700 เมตร รวมระยะทางจากเมืองตรังประมาณ 35 กิโลเมตร

คลองสองน้ำ

คลองสองน้ำเป็นลำธารสายสั้นๆ ประมาณ 5 กิโลเมตร กำเนิดจากแอ่งน้ำผุดบนเขาช่องพระแก้ว ไหลผ่านสระมรกตก่อนไปบรรจบกับทะเล ทำให้พื้นที่แอ่งน้ำท่าปอมเป็นป่าพรุ ที่มีลักษณะพิเศษคือ มีน้ำเค็มและน้ำจืดไหลมาบรรจบกัน มีพื้นที่ราว 300 ไร่ คลองสองน้ำนี้ใสราวกระจก มองดูเป็นสีเขียวมรกต เนื่องจากมีสารละลายหินปูนหรือแคลเซียมคาร์บอร์เนตและกำมะถันปนอยู่มาก เป็นพื้นที่ซึ่งมีความหลากหลายทางชีวภาพสูง ทั้งระบบนิเวศแบบป่าพรุน้ำจืด แบบพื้นที่ชุ่มน้ำ แบบป่าดิบ และแบบป่าชายเลน จึงเป็นที่อยู่อาศัยของทั้งปลาน้ำจืดและน้ำกร่อย ป่าท่าปอม คลองสองน้ำ ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 2 บ้านหนองจิก ต.เขาคราม อ.เมือง จ.กระบี่ เป็นป่าชายเลน ที่มีน้ำเค็มท่วมถึง ผสมกับป่าพรุที่มีธารน้ำจืด เป็นธารน้ำพุที่ผุดจากใต้ดิน ไหลหมุนเวียนผลัดเปลี่ยนตามเวลาน้ำขึ้นน้ำลง คลองท่าปอม จึงเป็นคลองสองน้ำ คือ น้ำจืดและน้ำเค็ม แต่เดิมชาวบ้านถือเป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ ไม่ค่อยมีใครเข้าไปในพื้นที่ป่า จนมีชาวบ้านที่เก่งกล้าและมีอาคมเข้าไปบุกเบิกพื้นที่และทำไร่ทำสวน จากนั้นมีชาวบ้านเข้ามาอยู่อาศัยกันมากขึ้น แต่ด้วยความเชื่อในความศักดิ์สิทธิ์ จึงได้ช่วยกันดูแลปกปักรักษาป่าไว้ อบต. เขาครามโดยการสนับสนุนงบประมาณจากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ได้จัดทำเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติเป็นสะพานไม้ยกระดับ 2 เมตรจากพื้นดิน ทำเป็นวงรอบพื้นที่ป่า ระยะทาง 700 เมตร และจัดเจ้าหน้าที่ดูแล รากไม้คดเคี้ยว แตกแขนงแผ่กว้าง และปลาน้ำจืดปลาน้ำเค็ม ที่สลับกันมาว่ายเวียนหาอาหาร เป็นที่งดงามและหาดูได้ยาก หากเดินทวนกระแสน้ำท่าปอมขึ้นไป จนถึงเขตหวงห้าม จะพบสระน้ำสีไพลินกลางป่าเขียว เรียกว่าแอ่งท่าปอม หากเดินต่อไปอีก 500 เมตร จะพบแอ่งน้ำลักษณะเดียวกัน เรียกว่า สระน้ำช่องพระแก้ว สามารถเที่ยวชมคลองสองน้ำได้ตลอดทั้งปี ควรเที่ยวชมในเวลาที่น้ำลงน้ำจะสวยใสมาก

การเดินทาง
จากตัวเมืองกระบี่มาตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 แยกซ้ายก่อนถึงอำเภออ่าวลึกสู่ถนนป่าพรุ-ท่าปอม ไปที่บ้านหนองจิก รวมระยะทางราว 23 กิโลเมตร

โรยตัวที่น้ำตกธารรัตนา

อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ เป็นอุทยานแห่งแรกของประเทศไทย ครอบคลุมพื้นที่ 4 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดสระบุรี จังหวัดนครราชสีมา จังหวัดปราจีนบุรี และจังหวัดนครนายก มีเนื้อที่ประมาณ 1.36 ล้านไร่ แต่เดิมเป็นพื้นที่ที่ถูกบุกรุกถางป่าเพื่อการเพาะปลูก ทำไร่เลื่อนลอย และเป็นแหล่งหลบซ่อนของผู้ร้าย ทางการอพยพผู้คนมาอยู่ในพื้นที่ราบ และปล่อยให้พื้นที่เขารกร้างเป็นป่าที่อุดมสมบูรณ์ จนในปี พ.ศ. 2502 จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ นายกรัฐมนตรีในสมัยนั้น ได้เดินทางมาตรวจพื้นที่ และให้มีการจัดตั้งอุทยานแห่งชาติเพื่อดูแลรักษาป่าไม้ โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษาในวันที่ 18 กันยายน 2505 ในปี พ.ศ. 2521 ได้มีการประกาศเพิกถอกพื้นที่บางส่วน เพื่อใช้ก่อสร้างสถานีเรดาร์และสถานีถ่ายทอดโทรคมนาคม และในปี พ.ศ. 2542 ก็ได้มีการประกาศเพิกถอกพื้นที่อีกส่วนหนึ่ง เพื่อใช้ในการสร้างเขื่อนคลองท่าด่าน พื้นที่เป็นเทือกเขาสูงมีทุ่งสลับป่าไม้ มีความอุดมสมบูรณ์อย่างมาก เป็นแหล่งต้นน้ำสายสำคัญหลายสาย เช่น แม่น้ำปราจีนบุรี แม่น้ำนครนายก แม่น้ำบางปะกง แม่น้ำลำตะคอง แม่น้ำพระเพลิง ป่าไม้จะมีความหลากหลายรูปแบบ มีทั้งป่าเบญจพรรณ ป่าดงดิบแล้ง ป่าดงดิบชื้น ป่าดิบเขา ทุ่งหญ้า ป่ารุ่นหรือป่าเหล่าที่เกิดจากการทำไร่เลื่อนลอย สัตว์ป่าที่สามารถพบได้บ่อยครั้ง ได้แก่ เก้ง กวาง และยังพบ ช้าง เสือ กระทิ่ง เลียงผา หมี ชะนี เม่น หมาใน ชะมด กระต่ายป่า นก แมลงต่างๆ อากาศในพื้นที่จะเย็นสบายตลอดปี ไม่ร้อนจัด หรือหนาวจัด อุณหภูมิเฉลี่ยที่ 23 องศาเซลเซียส
ในพื้นที่ของอุทยานฯ มีแหล่งท่องเที่ยวประเภทต่างๆ หลากหลายกันออกไป ซึ่งเอื้ออำนวยต่อกิจกรรมนันทนาการแบบต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการส่องสัตว์ ดูนก เล่นน้ำตก ชมทิวทัศน์ ล่องแก่ง ปีนหน้าผา เดินป่าระยะสั้นและระยะไกล
น้ำตกธารรัตนา เป็นน้ำตกเล็กๆ ที่เกิดจากคลองวังบอน มีต้นน้ำจากเขาสมอปูน ไหลลงสู่หุบเขา อยู่ในตำบลเนินหอม ห่างจากที่ว่าการเมืองปราจีนบุรีเพียง 25 กิโลเมตร ทางเข้าน้ำตกจะอยู่บนเส้นทางเขาใหญ่-ปราจีนบุรี ซึ่งจะมีป้ายบอกเส้นทาง ที่ใต้น้ำตกจะมีหุบเขากว้างใหญ่ มีน้ำตกชั้น และทุ่งดอกไม้ที่จะผลิดอกในช่วงฤดูดอกไม้ ซึ่งหุบเขานี้ไม่มีทางเดินป่า จึงยากแก่การเข้าไป
การโรยตัวที่น้ำตกธารรัตนามีความสูงรวมหลายร้อยเมตร และต้องโรยตัวถึงที่ 4 ชั้น ชั้นแรก ผาเขมร สูงประมาณ 60 เมตร ต้องโรยตัวข้างสายน้ำ หน้าผาชัน 70 - 90 องศา ชั้นที่สอง สูงประมาณ 15 เมตร ชันประมาณ 70 องศา ธารน้ำตกจะตกลงด้านหนึ่ง นักโรยตัวเป็นลงมาอีกด้านหนึ่ง จากนั้นต้องเดินข้ามทางน้ำไหลแรงริมหน้าผา ไปจุดโรยตัวที่สาม ซึ่งมีความชัน 90 องศา และสูง 20 เมตร จากนั้นเดินตามสายน้ำ ที่มีทั้งตื้นเดินได้ และลึกขนาดลอยคอ จนถึงลานทรายกว้าง มาถึงจุดสุดท้ายเป็นการโรยตัวจากหน้าผาของน้ำตกวังบอน ลงสู่เรือคายัค ที่อยู่ด้านล่างซึ่งเป็นอ่างเก็บน้ำวังบอน

การเดินทาง
จากกรุงเทพฯ ถึงรังสิตแยกขวาใช้ทางหลวงหมายเลข 305 ผ่านนครนายกแล้วใช้เส้นทางหมายเลข 33 ถึงสี่แยกเนินหอมเลี้ยวซ้ายใช้เส้นทางหมายเลข 3077 ขึ้นเขาใหญ่อีก 51 กิโลเมตร ด่านตรวจอุทยานฯ ทั้งสองด้านเปิดเวลา 06.00-21.00 นาฬิกา

ผจญภัยสุดขอบฟ้าที่เทือกเขาโมโกจู

ด้วยความสูงกว่า 1,950 เมตร ซึ่งเป็นจุดสูงสุดแห่งหนึ่งในผืนป่าตะวันตก ตลอดทั้งปีที่นี่จะปกคลุมด้วยสายหมอกและเมฆฝน ยอดเขาแห่งนี้จึงได้ชื่อตามภาษากะเหรี่ยงว่า "โมโกจู" หมายถึงสถานที่ซึ่งมีฝนตกตลอดเวลา ในช่วงฤดูหนาวอากาศเย็นยะเยือก ดอกไม้นานาชนิดและกุหลาบป่าจะผลิบาน มองจากยอดเขาลงไปจะเห็นทะเลหมอกห่มคลุมผืนป่าจดโค้งขอบฟ้า เหนือป่าตะวันตกอันกว้างไกลสุดสายตาอุทยานแห่งชาติแม่วงก์ ครอบคลุมพื้นที่จังหวัดกำแพงเพชร และจังหวัดนครสวรรค์ ส่วนใหญ่เป็นเทือกเขาสูงชันสลับซับซ้อนตามเทือกเขาถนนธงชัย ยอดที่สูงที่สุดคือ ยอดเขาโมโกจู เทือกเขานี้เป็นต้นน้ำของลำน้ำหลายสาย รวมถึงลำน้ำแม่วงก์ ป่าไม้ทั่วไปเป็นป่าเบญจพรรณสลับกับป่าเต็งรัง พบป่าดิบเขา ป่าดิบแล้ง และทุ่งหญ้าในบางพื้นที่ และเนื่องจากมีพื้นที่ติดต่อกับเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร ทำให้มีการสัญจรของบรรดาสัตว์ป่านานาชนิด สภาพอากาศร้อนหนาวจัดตามฤดูกาล ฤดูหนาว เดือนพฤศจิกายน - เดือนกุมภาพันธ์ ฤดูร้อน เดือนมีนาคม-เดือนพฤษภาคม ฤดูฝน เดือนมิถุนายน - เดือนตุลาคม
เส้นทางเดินป่าระยะไกล พิชิตยอดเขาโมโกจู เป็นการเดินทางที่นักท่องเที่ยวหลายคนประสงค์ เพื่อเก็บเกี่ยวความประทับใจ และภาพทิวทัศน์อันสวยงามของเทือกเขา การเดินทางไป-กลับ ต้องใช้เวลา 4-5 วัน ซึ่งทางอุทยานฯ จะจัดการเดินป่าในช่วงเดือนธันวาคม - เดือนกุมภาพันธ์

การเดินทาง
จากนครสวรรค์ใช้เส้นทางสายนครสวรรค์-ลาดยาว-คลองลาน หมายเลข 1072 ถึงอำเภอคลองลานแล้วใช้เส้นทางหมายเลข 1117 (คลองลาน-อุ้มผาง) เข้าสู่ที่ทำการอุทยานฯ ตรงกิโลเมตรที่ 65

ล่องแก่งทีลอเร อำเภออุ้มผาง

สีสันแห่งบ้านอุ้มผางเริ่มขึ้นอีกคราในฤดูกาลน้ำหลาก หมู่บ้านในหุบเขาที่อยู่ติดกับชายแดนพม่าแห่งนี้ เป็นที่ตั้งของผืนป่าตะวันตก ซึ่งมีเส้นทางการผจญภัยที่นับเป็นสุดยอดอีกแห่งในเมืองไทย คือ การล่องเรือยางกลางลำน้ำแม่กลอง แม่น้ำที่ถือกำเนิดในผืนป่าตะวันตก นับเป็นสายน้ำที่มีความยาวและสำคัญที่สุดอีกแห่งของเมืองไทยการล่องแม่น้ำแม่กลองตอนล่าง เริ่มต้นที่บ้านปะละทะ หมู่บ้านกะเหรี่ยงเก่าแก่ ที่มีสาธารณูปโภคเข้าถึง แต่ชาวกะเหรี่ยงที่นี่ยังคงแต่งกายแบบดั้งเดิม แต่ละบ้านจะทอผ้าใช้กันเองด้วยหูกทอผ้า ปลูกพืชผัก เลี้ยงหมูไก่ไว้เป็นอาหาร และเลี้ยงช้างไว้เป็นพาหนะ การล่องในช่วงแรกสายน้ำจะราบเรียบคดโค้งตามแนวเขาแนวป่าทึบที่อุดมสมบูรณ์ ผ่านบ้านกะเหรี่ยงโคทะ ก่อนที่จะพบกับแก่งเลเกติ เป็นแก่งใหญ่และยาวหลายกิโลเมตร ผ่านน้ำตกเล็ก จนถึงแก่งคนมอง ที่มีสายน้ำหลากไหลเชี่ยว มีโขดหินจำนวนมาก แก่งสุดท้ายก็จะเป็นแก่งกะซิจิ๊เล จากนั้นจะถึงเวิ้งน้ำไหลโค้งสู่เพิงผาริมน้ำ มองเห็นน้ำตกทีลอเรไหลผ่านหน้าผาเขาหินปูนสูงลงสู่ผืนน้ำ ความยากการล่องเรือนี้จัดอยู่ในระดับ 3-4 จึงเหมาะสำหรับการล่องด้วยเรือยางมากกว่าแพไม้ไผ่ ระยะการล่องประมาณ 27 กิโลเมตร ใช้เวลา 6-7 ชั่วโมง ขากลับจากน้ำตกไปบ้านปะละทะ ต้องเดินป่า ผ่านป่าทึบ สลับการขึ้นเขา ซึ่งอาจจะพบเห็นสัตว์บ้าง ควรนั่งช้างสลับกับการเดิน ระยะทางรวม 30 กิโลเมตร ใช้เวลาประมาณ 8-10 ช.ม.

การเดินทาง
จากอำเภอแม่สอด เลี้ยวซ้ายเข้าเส้นทางสายแม่สอดอุ้มผาง (ทางหลวงหมายเลข 1090) ระยะทางจากตัวอำเภอแม่สอด ประมาณ 164 กิโลเมตร ใช้ระยะเวลา 4-5 ชั่วโมง เนื่องจากเป็นเส้นทางที่คดเคี้ยว การขับรถควรเป็นผู้ชำนาญเส้นทางสายภูเขา

ปราสาทเมืองต่ำ อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์

รายละเอียดแหล่งท่องเที่ยว
ณ ที่ราบอีกฟากเชิงเขาพนมรุ้ง แดดอุ่นนวลทาบไล้ลวดลายจำหลักบนหินทรายอันวิจิตรตระการตาของปราสาทเมืองต่ำ ยิ่งสร้างเสน่ห์และทำให้ปราสาทหลังนี้มากไปด้วยเรื่องราว ความงดงามของลวดลายสลักเสลาที่คงเหลืออยู่อย่างสมบูรณ์ที่สุด ทำให้ทุกสัดส่วนของปราสาทเมืองต่ำเป็นเสมือนบทบันทึกความรู้ของศิลปะขอมอันน่าศึกษาและใส่ใจตั้งอยู่ในบริเวณบ้านโคกเมือง ตำบลจรเข้มาก อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์ อยู่ห่างจากตัวจังหวัดไปทาง ทิศใต้เป็นระยะทางประมาณ 64 กิโลเมตร กรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานในราชกิจจานุเบกษา พ.ศ. 2478 และได้เข้ามาทำการบูรณะเมื่อ พ.ศ. 2531 แล้วเสร็จใน พ.ศ. 2539 ทำพิธีเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2540 โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จเป็นองค์ประธาน และปัจจุบันอยู่ในความดูแลของสำนักอุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง ปราสาทหินเมืองต่ำเป็นศาสนสถานในศาสนาฮินดู ศิลปะขอมโบราณ สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในพุทธศตวรรษที่ 16-17 มีลักษณะเป็นกลุ่มปราสาทอิฐ 5 องค์ ตั้งอยู่บนศิลาแลงอันเดียวกัน เรียงเป็น 2 แถวตามแนวทิศเหนือใต้ แถวหน้า 3 องค์ องค์กลางมีขนาดใหญ่กว่าปรางค์อื่น ส่วนแถวหลังมีปรางค์อิฐจำนวน 2 องค์ วางตำแหน่งให้อยู่ระหว่างช่อง ของปรางค์ 3 องค์ ในแถวแรก ทำให้สามารถมองเห็นปรางค์ทั้ง 5 องค์ พร้อมกันโดยไม่มีองค์หนึ่งมาบดบัง ซึ่งเป็นรูปแบบที่แตกต่างจากปราสาทแห่งอื่นๆ ที่จะมีปรางค์องค์ใหญ่ตรงกลางและล้อมรอบด้วยปรางค์ขนาดเล็กกว่าทั้ง 4 มุม ปรางค์ประธาน ปัจจุบันมีสภาพให้เห็นเฉพาะฐานเท่านั้น โดยมีผนังเป็นรูป สี่เหลี่ยมจัตุรัสย่อมุมขนาด 7 x 7 เมตร โครงสร้าง โดยรวมนั้นมีลักษณะ เหมือนกับปรางค์บริวารทั้ง 4 องค์ จะต่างกันก็เพียงแต่ปรางค์ประธานมีมุขหน้า ส่วนปรางค์บริวารไม่มี ปรางค์ประธานจะหันหน้าไปทางทิศตะวันออก และเป็นด้านที่มีประตูเข้าสู่ภายในองค์ปรางค์เพียงด้านเดียว ส่วนที่เหลืออีก 3 ด้าน คือ ทิศเหนือ ทิศใต้ และทิศตะวันตกนั้น ทำเป็นรูปประตูหลอก จากการขุดค้นเพื่อทำการบูรณะปราสาทเมืองต่ำของกรมศิลปากร ได้ขุดพบหน้าบันและทับหลังของมุขปราสาทปรางค์ประธานทำจากหินทราย หน้าบันจำหลักเป็นรูปพระอินทร์ประทับนั่งในท่ามหาราชลีลาสนะ คือ นั่งชันเข่าขวาขึ้น ขาซ้ายพับ เหนือช้างเอราวัณสามเศียรในซุ้มเรือนแก้วอยู่บน หน้ากาล ลักษณะของซุ้มหน้าบันนี้ เป็นศิลปะเขมรแบบบาปวน มีอายุราวครึ่งหลังพุทธศตวรรษที่ 16 ปราสาททั้ง 5 จะล้อมรอบด้วยระเบียงคดซึ่งมีทับหลังและซุ้มประตูแกะสลักด้วยหินทรายอย่างงดงาม มีสระน้ำ หรือบาราย กรุด้วยศิลาแลง ทั้ง 4 ทิศ มุมสระมีพญานาคหินทราย 5 เศียร ทอดตัวยาวรอบขอบสระน้ำ ชั้นนอกปราสาทมีกำแพงศิลาแลงอีกชั้น

อุทยานกล้วยไม้ป่าช้างกระ

รายละเอียดแหล่งท่องเที่ยว
เมื่อลมหนาวมาเยือนถิ่นอีสาน ผู้มาเยือนยังวัดป่ามัญจาคีรีวนารามจะได้กลิ่นหอมชนิดหนึ่งกระจายอยู่ทั่วบริเวณ เป็นกลิ่นของ 'ช้างกระ' กล้วยไม้ป่าดอกเล็กๆ สีขาว มีจุดม่วงอมชมพูแซมประปราย บานรวมกันเป็นช่อ ห้อยระย้าลงมาเป็นพวงสวยงาม ส่งกลิ่นหอมเย็นชื่นใจทุกยามเมื่ออากาศเย็น แทบไม่น่าเชื่อว่าสถานที่นี้มิได้ห่างไกลจากความเป็นเมืองเลยวัดป่ามัญจาคีรี อยู่ห่างจากตัวอำเภอมัญจาคีรีประมาณ 1 กิโลเมตร มีพื้นที่ 15 ไร่ เป็นบริเวณที่มีอุณหภูมิที่เหมาะสม มีความชื้นตลอดปี และอยู่ใกล้กับบึงกุดเค้า แหล่งน้ำที่สำคัญของท้องถิ่น จึงพบกล้วยไม้ช้างกระที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ จำนวนกว่า 4,000 ต้น เกาะตามกิ่งและลำต้นของต้นไม้ใหญ่ที่มีอายุยาวนานนับร้อยปี เช่น ต้นมะขาม กว่า 280 ต้น ช้างกระ มีคุณลักษณะลำต้นตั้งตรง มีรากใหญ่และยาว ขนาดใบค่อนข้างใหญ่และหนา ซ้อนกันสลับซ้ายขวา ช่อดอกเอนโค้งเล็กน้อย ต้นที่สมบูรณ์จะมี พวงดอกยาวเกือบ 1 ฟุต ดอกจะเรียงกันแน่น ขนาดประมาณ 2 - 2.5 ซ.ม. มีกลีบดอกสีขาวแต้มสีม่วงอมชมพู จะบานได้ทนเป็นสัปดาห์ มีกลิ่นหอมฟุ้ง จะเริ่มออกช่อตั้งแต่เดือนธันวาคม และบานเต็มที่ในเดือนมกราคม-กุมภาพันธ์

ฟอสซิลไดโนเสาร์ภูกุ้มข้าว

รายละเอียดแหล่งท่องเที่ยว
ในยุคดึกดำบรรพ์ภาคอีสานเคยเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ดึกดำบรรพ์ มีการค้นพบฟอสซิลของสัตว์โลกยุคโบราณ ซึ่งหลายชนิดเป็นพันธุ์ใหม่ที่เพิ่งพบเจอเป็นครั้งแรกของโลก โดยเฉพาะภูเวียงโกซอรัส สิรินธรเน (Phuwiangosaurus sirindhornae) ไดโนเสาร์กินพืชตระกูลซอโรพอดส์ ซึ่งพบหลายซากในเขตจังหวัดขอนแก่นและกาฬสินธุ์ โดยเฉพาะบริเวณภูกุ้มข้าว ในวัดสักกะวัน อำเภอสหัสขันธ์ ขุดพบฟอสซิลไดโนเสาร์ชนิดนี้ถึง 8 ซากภายในหลุมเดียวกันเมื่อปี พ.ศ. 2537 นับเป็นหลุมขุดค้นที่มีซากไดโนเสาร์รวมกันมากที่สุดแห่งหนึ่งของเอเชีย ในเขตพื้นที่จังหวัดกาฬสินธุ์ มีการค้นพบซากรอยเท้าไดโนเสาร์เป็นจำนวนกว่า 20 แห่ง และที่พบซากไดโนเสาร์มี 3 คือ ภูกุ้มข้าว ภูปอ และภูผางัว การค้นพบซากไดโนเสาร์ที่ภูกุ้มข้าวเป็นการพบโดยบังเอิญ เจ้าอาวาสวัดสักกะวันพบชิ้นส่วนของไดโนเสาร์ แต่เข้าใจว่าเป็นแท่งไม้ที่กลายเป็นหิน จึงไม่ได้ใส่ใจอะไร จนกระทั้งเจ้าหน้าที่กรมทรัพยากรธรณีและนักวิชาการขอนำไปศึกษา ความจึงปรากฎว่าเป็นกระดูกสัตว์ดึกดำบรรพ์ และมีการขุดพบซากไดโนเสาร์ชนิดกินพืช จำนวนมากกว่า 600 ชิ้น ในปี พ.ศ. 2537 สันนิษฐานว่ามีอายุประมาณ 130 ล้านปี
ภูกุ้มข้าวอยู่ห่างจากตัวอำเภอเมืองประมาณ 30 กิโลเมตร เนื่องจากเป็นภูเขาเดี่ยวในพื้นที่ ทำให้สามารถมองเห็นทิวทัศน์โดยรอบได้เป็นอย่างดี นับจากปี พ.ศ. 2537 ได้มีการพัฒนาพื้นที่ภูกุ้มข้าวเรื่อยมา ได้แก่การสร้างอาคารคลุมหลุมขุด อาคารปฏิบัติการ อุทยานสัตว์โลกล้านปีภูกุ้มข้าว พิพิธภัณฑ์ การปรับปรุงระบบสาธารณูปโภค ถนนและลานจอดรถ รวมถึงการปลูกป่าฟื้นฟูระบบนิเวศ ปัจจุบันยังคงมีการดำเนินการขุดค้นและการวิจัยอย่างต่อเนื่อง

ถ้ำแก้วโกมล อำเภอแม่ลาน้อย จังหวัดแม่ฮ่องสอน

รายละเอียดแหล่งท่องเที่ยว
ความสวยงามของถ้ำแก้วโกมล หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่าถ้ำน้ำแข็ง ถูกค้นพบโดยบังเอิญ ในปี พ.ศ. 2536 ขณะที่วิศวกรสำรวจเหมืองแร่ของสำนักงานทรัพยากรธรณีแม่ฮ่องสอน ขุดเจาะอุโมงค์เข้าไปตามสายแร่ ลักษณะถ้ำมีผนังแวววาว ถูกเคลือบฉาบด้วยผลึกแร่แคลไซด์สีขาวใส รูปทรงต่าง ๆ มองดูเหมือนเกล็ดน้ำแข็งเกาะคลุมไปทั่ว ลักษณะถ้ำเช่นนี้พบเห็นได้เพียง 3 แห่งในโลก คือประเทศออสเตรเลีย ประเทศจีน และประเทศไทยเป็นหนึ่งในนั้น
วนอุทยานแก้วโกมล อยู่ในพื้นที่เขตป่าสงวนแห่งชาติแม่ยวมฝั่งซ้าย จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีเนื้อที่ประมาณ 51 ไร่ ในวนอุทยานจะพบถ้ำผลึกแคลไซต์บนไหล่เขาที่ความสูง 500 เมตร จากระดับน้ำทะเล ปากถ้ำเป็นปากอุโมงค์เหมืองเดิม มีการตรวจพบน้ำพุร้อนในลำห้วยแม่ฮุ ห่างจากปากถ้ำประมาณ 800 เมตร แต่ถูกน้ำท่วมหลังการสร้างฝาย ลักษณะพื้นที่ป่าเป็นป่าเบญจพรรณและป่าสนเขา ซึ่งไม่พบว่ามีสัตว์ป่าอาศัยอยู่

น้ำพุร้อนโป่งเดือด อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่

รายละเอียดแหล่งท่องเที่ยว
โป่งเดือดอยู่ในเขตบ้านแม่แสะ อำเภอแม่แตง เป็นน้ำพุร้อนประเภทที่ทางธรณีวิทยาเรียกว่า 'กีเซอร์' (Geyser) หรือน้ำพุร้อนที่พุ่งขึ้นสูงจากพื้นดินเป็นช่วงๆ ตามแรงดันใต้ผิวดิน ซึ่งมีปริมาณมากกว่าบ่อน้ำร้อน (Hot pool) ซึ่งเป็นเพียงน้ำผุดขึ้นมาเท่านั้น โป่งเดือดมีบ่อขนาดใหญ่ 3 บ่อและบ่อใหญ่สุดจะมีน้ำพุพุ่งสูงขึ้นมาประมาณ 2 เมตร ทุก 30 วินาที มีความร้อนประมาณ 99 องศาเซลเซียส ใกล้บ่อใหญ่มีห้องอาบน้ำซึ่งนำน้ำร้อนจากโป่งเดือดผ่านท่อเข้ามา โดยน้ำพุร้อนมีคุณสมบัติบำรุงรักษาผิวพรรณได้ดี โป่งเดือดนี้เป็นน้ำพุร้อนประเภทกีเซอร์ซึ่งใหญ่ที่สุดของเมืองไทยน้ำพุร้อนจะพุ่งขึ้นมาจากใต้ดินตลอดเวลา มีกลิ่นของกำมะถันอ่อนๆ เป็นจุดเริ่มต้นของเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติโป่งเดือด ซึ่งมีระยะทางไกลประมาณ 1,550 เมตร ความลาดชันปานกลาง ใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมง มีจุดศึกษาธรรมชาติ 11 จุด มีบริการอาบน้ำแร่เพื่อสุขภาพ มีบริการศูนย์บริการนักท่องเที่ยว อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง หมู่ที่ 5 ต. กึ๊ดช้าง อ. แม่แตง จ. เชียงใหม่ 50300 มีเนื้อที่ครอบคลุมหลายอำเภอ ป่าไม้มีสภาพสมบูรณ์ เป็นแหล่งต้นน้ำของลำห้วยมากมาย ทิวทัศน์สวยงามอย่างยิ่ง โดยเฉพาะบริเวณห้วยน้ำดัง ที่มีจุดชมวิวชมทะเลหมอกที่ขึ้นชื่อ ภูเขาที่ซับซ้อน สูงจากระดับน้ำทะเล 400 - 1,962 เมตร ภูเขาที่สูงที่สุด คือ ดอยช้าง พื้นที่ป่าดงดิบและป่าเบญจพรรณนี้ เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าจำนวนมาก มีช่วงฤดูร้อนอุณหภูมิถึง 36 องศาเซสเซียส ฤดูหนาว อุณหภูมิประมาณ 14 องศาเซลเซียส และมีปริมาณฝนมากในฤดูฝนการท่องเที่ยวในพื้นที่อุทยานฯ นักท่องเที่ยวสามารถเลือกชื่นชมกับบรรยากาศด้วยกิจกรรมที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นเดินป่า ขี่ช้าง ขี่จักรยาน ล่องแพ ดูตก เล่นน้ำตก อาบน้ำแร่ ทั้งนี้ สามารถติดต่อเจ้าหน้าที่อุทยานฯ ได้โดยตรง ในอุทยานฯ มีศูนย์บริการนักท่องเที่ยว เปิดทุกวันเวลา 8.00 - 16.30 น. มีร้านอาหาร/ร้านขายเครื่องดื่มบริการนักท่องเที่ยวด้วย และมีบ้านพักไว้บริการนักท่องเที่ยว

น้ำตกคลองลาน อุทยานแห่งชาติคลองลาน อำเภอคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร

รายละเอียดแหล่งท่องเที่ยว
จากป่าดิบบนยอดเขาขุนคลองลาน ซึ่งสูงที่สุดในอุทยานแห่งชาติคลองลาน รวมกันเป็นสายธารถาโถมจากผาสูงเป็นน้ำตกคลองลาน จุดท่องเที่ยวยอดนิยมของชาวเมืองกำแพงเพชร เป็นน้ำตกที่สวยที่สุดในผืนป่าแห่งนี้ และมีความงดงามติดอันดับต้นๆ ของน้ำตกทั้งหลายในเมืองไทย น้ำตกคลองลาน อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติคลองลาน ประมาณ 800 เมตร เหนือหน้าผาน้ำตกเป็นที่ราบกว้าง ในช่วงฤดูฝน สายน้ำจะไหลผ่านลำห้วยต่างๆ ลงสู่แอ่งกลางหุบเขา เกิดเป็นวังน้ำลึกและลำน้ำยาวกว่า 3 กิโลเมตร ก่อนจะไหลผ่านหน้าผาสูง 100 เมตร กว้าง 40 เมตร เป็น น้ำตกคลองลาน ที่มีความงดงาม และสามารถเล่นน้ำได้ที่แอ่งด้านล่างน้ำตก

ไข่มุข กระบี่ หมู่เกาะพีพี

หาดทรายขาวสะอาด น้ำทะเลสีมรกตสดใสถูกโอบกอดไว้ด้วยขุนเขาและหน้าผาที่สูงชันพร้อมกับความสดชื่นของพรรณไม้นานาชนิดที่สะท้อนเป็นอัญมณีมรกตกลางท้องทะเลสีฟ้าคราม ความสวยงามที่ไม่มีวันหยุดนิ่งเป็นมนต์เสน่ห์น่าหลงใหล ในความฝันที่เป็นจริงของหมู่เกาะพีพี ที่ประกอบด้วย เกาะพีพีดอน พีพีเล เกาะบิดะนอก เกาะบิดะใน เกาะไผ่ และเกาะยุง ความงดงามของอ่าวมาหยาที่มีชื่อเสียงโดงดังไปทั่วโลก อ่าวนาง และอ่าวไร่เลย์ นักปีนผามืออาชีพต่างลงความเห็นว่าเป็นบริเวณที่ปีนหน้าผาได้ยอดเยี่ยมที่สุดในโลกจุดหนึ่ง ถ้ำไวกิ้งมีภาพเขียนสียุคโบราณกว่า 70 ภาพให้ได้ชื่นชม สันทรายขาวสะอาดของทะเลแหวกที่มีความสวยงามในความมหัศจรรย์ รวมถึงหอยที่ทับถมกันจมเป็นปรากฎการณ์ธรรมชาติเพียง 3 แห่งของโลก ท้องฟ้าที่สดใส หาดทรายขาวน้ำทะเลสีครามเป็นเกาะสวรรค์ที่มีมนต์เสน่ห์ที่น่าหลงใหลในความสวยงาม

การเดินทาง
จากท่าเจ้าฟ้าในเมืองกระบี่ มีเรือโดยสารขนาดใหญ่เดินทางไปเกาะพีพีทุกวัน

เกาะสวรรค์ ที่ เกาะช้าง - เกาะกูด

" เกาะช้าง " คือเกาะที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของฝั่ง ทะเล อ่าวไทย ถูกล้อมรอบด้วยเกาะน้อยใหญ่อีกกว่า 47 เกาะ มีความงดงามทางธรรมชาติอย่างมาก เกาะช้าง ปกคลุมไปด้วยป่าดงดิบที่เอื้อต่อการให้เกิดธารน้ำและน้ำตก ภูเขาที่สลับซับซ้อน เกาะช้าง จึงเหมาะจะเป็นเส้นทางศึกษาธรรมชาติพรรณไม้และพรรณสัตว์ เช่น การดูนก ดูผีเสื้อ บนเกาะที่หาดูได้ยาก อีกทั้งมีน้ำทะเลใสราวกระจก หาดทรายขาวบริสุทธิ์เหมาะจะลงเล่นน้ำ พายเรือคายัค หรือนั่งเรือออกไปดำน้ำดูฝูงปลาและปะการังหลายสีสัน จาก เกาะหวาย เกาะกระ เกาะรัง เกาะเหลายา และ เกาะมันนอก ส่วน เกาะกูด ที่อยู่ทางใต้ของ เกาะช้าง มีความอุดมสมบรูณ์ไปด้วยป่าดงดิบ และลำคลองลัดเลาะ ไปตามทางสู่ป่าชายเลนร่มครึ้ม มีน้ำทะเลที่ใสมองเห็นฝูงปลาและ ปะการัง
ฤดูที่นักเดินทางควรจะท่องเที่ยว เกาะช้าง เกาะกูด คือช่วงเดือนเมษายน - ตุลาคม
การเดินทาง
จากกรุงเทพฯ ไปตามทางสุขุมวิทมุ่งสู่จังหวัดตราดระยะทาง 315 กิโลเมตร จากตราดเดินทางไปยังท่าเรือ แหลมงอบ อีก 17 กิโลเมตร มีเรือไป เกาะช้าง วันละหลายเที่ยว ใช้เวลาประมาณ 40 นาที หรือจะนั่ง เรือเฟอร์รี่ ที่ท่าเรือธรรมชาติก็ได้ บน เกาะช้าง จะมีรถสองแถวเช่าต่อไปยังหาดต่างๆ

ชัยภูมิ... ไม่ได้มีแค่ “ดอกกระเจียว”

“ไปชัยภูมิ ต้องไปดูดอกกระเจียวสิ” ใครๆ มักพูดอย่างนี้เสมอ ดอกกระเจียวจึงเป็นสิ่งแรกที่ผู้คนนึกถึงเมื่อ“ไปชัยภูมิ ต้องไปดูดอกกระเจียวสิ” ใครๆ มักพูดอย่างนี้เสมอ ดอกกระเจียวจึงเป็นสิ่งแรกที่ผู้คนนึกถึงเมื่อพูดถึงเมืองนี้ แต่ก่อนจะพูดถึงเรื่องดอกกระเจียว(ซึ่งป่านนี้คงโรยไปหมดแล้ว) เราไปเที่ยวกันก่อนดีกว่า บ้านกุดโง้ง ... ดินแดนศักดิ์สิทธิ์ อดีตของปัจจุบัน บ้านกุดโง้ง ชุมชนเล็กๆ ที่ภูมิประเทศมีลักษณะคล้ายเกาะ เพราะถูกลำน้ำปะทาวรายล้อมบริเวณไว้ พื้นที่ราบส่วนใหญ่ใช้ทำนาเพาะปลูก ลักษณะคล้ายชุมชนในสมัยทวารวดี ซึ่งมักจะมีคูน้ำหรือใช้คูน้ำเป็นคันคูล้อมเมือง มีการพบหลักฐานทางโบราณคดีคือ “ใบเสมาหินทราย” ศิลปะทวารวดีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 12-15 กระจายอยู่ทั่วบริเวณรอบหมู่บ้าน แต่เดิมใบเสมาเหล่านี้จะจมอยู่ในดินทั้งชิ้น หรือโผล่เฉพาะส่วนยอดพ้นดินขึ้นมาให้เห็น บางส่วนได้ขุดขึ้นมาเก็บรักษาไว้ บางส่วนก็ยังจมอยู่ในที่ดินและผืนนาของชาวบ้านในชุมชม “เห็นอย่างนี้มาตั้งแต่เด็กแล้ว” พี่สาวชาวนาคนหนึ่งบอก ระหว่างที่พวกเรากำลังให้ความสนใจกับใบเสมา ซึ่งอยู่ภายในผืนนาที่เธอกำลังตรวจตราความเรียบร้อยอยู่ “ข้างหลังนี่ก็มีนะ” เธอชี้ให้ดูหินที่โผล่พ้นดินด้านหลังพวกเรา ห่างไม่ถึง 2 ฟุต ซึ่งหากไม่สังเกตุให้ดีก็อาจคิดว่าเป็นเพียงหินทรายก้อนหนึ่ง แต่มันคือส่วนบนสุดของใบเสมาที่จมอยู่ในดินนั่นเอง

อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์

อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ มีพื้นที่ครอบคลุมอยู่ในท้องที่อำเภอสันป่าตอง อำเภอจอมทองและอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ประกอบไปด้วยภูเขาสูงสลับซับซ้อน มีดอยอินทนนท์ซึ่งเป็นยอดเขาที่สูงที่สุดในประเทศไทย
สภาพป่าเป็นต้นน้ำลำธารของแม่น้ำหลายสาย และเป็นส่วนหนึ่งของต้นน้ำปิงที่ให้พลังงานไฟฟ้าที่เขื่อนภูมิพล มีเอกลักษณ์ทางธรรมชาติที่สวยงาม เช่น น้ำตกต่างๆ โดยเฉพาะน้ำตกแม่ยะ ที่ได้ชื่อว่าสวยที่สุดของประเทศ
อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์มีเนื้อที่ประมาณ 482 ตารางกิโลเมตร หรือ 301,500 ไร่

อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ดอยปุย

อุทยาน แห่งชาติดอยสุเทพ-ดอยปุย มีพื้นที่ครอบคลุมอยู่ในท้องที่อำเภอแม่ริม อำเภอหางดง และอำเภอเมือง เชียงใหม่ ประกอบด้วยป่าที่อุดมสมบูรณ์ ภูเขาที่สูงสลับซับซ้อน ที่สำคัญได้แก่เป็นแหล่งกำเนิดของต้นน้ำลำธาร ทั้งมีสถานที่ที่ศักดิ์สิทธิ์และสำคัญทางศาสนา และทางประวัติศาสตร์อยู่ 2 แห่ง คือ วัดพระธาตุดอยสุเทพวรวิหาร และพระตำหนักภูพิงค์ราชนิเวศน์ อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ดอยปุย มีเนื้อที่ประมาณ 262.5 ตารางกิโลเมตร หรือ 163,162.50 ไร่
การเดินทาง :
ที่ทำการอุทยานฯ อยู่ห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่ประมาณ 5 กิโลเมตร เดินทางโดยรถยนต์ไปตามถนนห้วยแก้ว-มหาวิทยาลัยเชียงใหม่-สวนสัตว์เชียงใหม่ ถึงวัดพระธาตุดอยสุเทพวรวิหาร จากนั้นเดินทางต่อไปอีกเล็กน้อยถึงทางแยกด้านขวามือ มีป้ายบอกทางเข้าที่ทำการอุทยานฯ